Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư và chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, việc ứng dụng công nghệ số vào hoạt động quản trị không chỉ là xu thế mà còn là điều kiện sống còn để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh. Thành phố Hải Phòng – trung tâm công nghiệp trọng điểm khu vực phía Bắc – đang từng bước khẳng định vai trò là “đầu tàu đổi mới sáng tạo” bằng những chính sách cụ thể nhằm hỗ trợ doanh nghiệp địa phương chuyển đổi số, đặc biệt trong lĩnh vực quản trị.

Một trong những bước đi quan trọng là việc triển khai nhiệm vụ khoa học và công nghệ (KH&CN) cấp thành phố: “Hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số để thiết lập tối ưu hóa, hiện đại hóa hệ thống quản trị doanh nghiệp tại 06 doanh nghiệp trong các lĩnh vực sản xuất, lắp ráp, kinh doanh thiết bị máy lọc nước, rơ moóc và sơ mi rơ moóc, bê tông thương phẩm, phân bón và hợp chất nitơ, quần áo đi mưa và các sản phẩm từ nhựa; vận tải hàng hóa đường bộ, hàng hóa siêu trường, siêu trọng tại thành phố Hải Phòng”.

Hướng đi đúng đắn trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt

Chiều 21/5/2025, tại Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng, Hội đồng tư vấn phê duyệt thuyết minh nhiệm vụ KH&CN đã được tổ chức với sự chủ trì của ông Nguyễn Cao Lân – Giám đốc Sở KH&CN. Đây là hoạt động có ý nghĩa quan trọng nhằm hiện thực hóa các chủ trương lớn của thành phố trong việc hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực số hóa, từng bước tiếp cận các công nghệ hiện đại để tái cấu trúc, tối ưu hệ thống quản trị nội bộ.

Nhiệm vụ do Trung tâm Thông tin và Truyền thông Hải Phòng chủ trì thực hiện. Tại buổi họp, đại diện Trung tâm đã trình bày các nội dung nghiên cứu cốt lõi của nhiệm vụ, bao gồm:

- Đánh giá thực trạng ứng dụng công nghệ số tại các doanh nghiệp tham gia;

- Xây dựng lộ trình chuyển đổi số phù hợp với năng lực và nhu cầu;

- Đề xuất kế hoạch ứng dụng cụ thể;

- Nghiên cứu các giải pháp tổ chức triển khai hiệu quả;

- Triển khai thực nghiệm các hệ thống quản trị: điều hành, sản xuất, kinh doanh, nhân sự, marketing, bán hàng và tự động hóa nghiệp vụ;

- Tổng hợp đánh giá hiệu quả sau ứng dụng công nghệ số.

6 doanh nghiệp – 6 mô hình thí điểm đa lĩnh vực

Điểm đặc biệt của nhiệm vụ KH&CN này là sự đa dạng trong lĩnh vực hoạt động của các doanh nghiệp được lựa chọn. Từ sản xuất thiết bị máy lọc nước, rơ moóc, bê tông thương phẩm, đến các ngành như sản xuất quần áo đi mưa, vận tải hàng hóa siêu trọng – đây đều là những ngành có tính đặc thù và vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng công nghiệp của Hải Phòng.

Việc lựa chọn các doanh nghiệp tiêu biểu ở mỗi lĩnh vực để triển khai nhiệm vụ thể hiện cách tiếp cận thực tiễn, đồng thời tạo tiền đề để nhân rộng mô hình ứng dụng công nghệ số trong quản trị tới các doanh nghiệp cùng ngành sau này.

Bên cạnh đó, sự đa dạng về lĩnh vực cũng đặt ra thách thức cho đơn vị thực hiện trong việc phân tích nhu cầu, hiện trạng, điều kiện cụ thể của từng doanh nghiệp để xây dựng giải pháp công nghệ phù hợp – từ đó giúp quá trình triển khai không bị rập khuôn, mà thay vào đó là "đo ni đóng giày" cho từng mô hình.

Hội đồng góp ý: Cần cá thể hóa giải pháp và tăng cường liên kết chuyên gia

Tại buổi thẩm định, các thành viên Hội đồng tư vấn đã đánh giá cao tính thực tiễn và sự cấp thiết của nhiệm vụ, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành xu hướng bắt buộc. Tuy nhiên, Hội đồng cũng đề xuất nhiều ý kiến đóng góp để nhiệm vụ được hoàn thiện hơn. Một số nội dung đáng chú ý như:

- Điều chỉnh tên nhiệm vụ: Cần gọn gàng, súc tích hơn nhưng vẫn giữ được tính bao quát và phản ánh được rõ mục tiêu ứng dụng công nghệ số.

- Đánh giá thực trạng đầy đủ: Không chỉ đánh giá trên số liệu, mà còn phải phân tích kỹ lưỡng các yếu tố ảnh hưởng đến việc ứng dụng công nghệ số như năng lực tài chính, nhân sự, văn hóa doanh nghiệp.

- Làm rõ tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp: Phải có căn cứ vững chắc khi chọn mẫu đại diện, đồng thời thể hiện sự đồng thuận và sẵn sàng hợp tác từ phía doanh nghiệp.

- Xác định rõ nhu cầu từng doanh nghiệp: Mỗi đơn vị có đặc thù hoạt động riêng, cần thiết lập bài toán quản trị cụ thể, từ đó đưa ra giải pháp công nghệ tương ứng.

- Phân công nhiệm vụ cụ thể: Cần bổ sung thành viên phù hợp vào nhóm triển khai, trong đó ưu tiên các chuyên gia về chuyển đổi số, công nghệ thông tin, quản trị doanh nghiệp...

- Liên kết giữa nhà quản lý – nhà khoa học – doanh nghiệp: Đây là yếu tố quyết định sự thành công, tránh tình trạng lý thuyết xa rời thực tiễn.

Trên cơ sở tiếp thu đầy đủ ý kiến đóng góp, Chủ tịch Hội đồng yêu cầu đơn vị chủ trì khẩn trương chỉnh sửa, bổ sung và hoàn thiện thuyết minh nhiệm vụ để sớm triển khai thực tiễn.

Ứng dụng công nghệ số trong quản trị: Từ nhu cầu đến hiện thực

Công nghệ số đang thay đổi sâu sắc mọi mặt của quản trị doanh nghiệp. Từ hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP), hệ thống quản trị quan hệ khách hàng (CRM), quản lý nhân sự (HRM), đến tự động hóa quy trình (RPA) hay phân tích dữ liệu lớn (Big Data) – tất cả đều giúp doanh nghiệp vận hành hiệu quả hơn, minh bạch hơn, và sẵn sàng phản ứng trước những biến động thị trường.

Tuy nhiên, một thực tế đáng lưu ý là tại nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) – vốn chiếm phần lớn trong nền kinh tế Hải Phòng – việc ứng dụng công nghệ số mới chỉ dừng lại ở mức độ cơ bản, mang tính “công cụ” hơn là tích hợp toàn diện vào hệ thống vận hành.

Nguyên nhân có thể đến từ:

- Thiếu hiểu biết sâu về công nghệ;

- Lo ngại chi phí đầu tư cao;

- Thiếu nhân lực nội bộ có chuyên môn phù hợp;

- Thiếu mô hình mẫu để tham khảo, học hỏi.

Chính vì thế, nhiệm vụ hỗ trợ từ phía nhà nước, thông qua Sở KH&CN và các đơn vị triển khai, là cực kỳ cần thiết nhằm “cởi trói” cho doanh nghiệp và thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trở nên chủ động, bài bản.

Tác động kỳ vọng của nhiệm vụ

Nhiệm vụ KH&CN cấp thành phố lần này không chỉ đơn thuần là một dự án thí điểm, mà còn được kỳ vọng là bước đệm để Hải Phòng xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ chuyển đổi số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Các kết quả từ nhiệm vụ sẽ giúp:

- Đưa ra mô hình chuẩn về ứng dụng công nghệ số trong quản trị phù hợp với từng ngành nghề cụ thể;

- Tăng cường năng lực nội tại cho doanh nghiệp, giúp giảm chi phí, tăng hiệu suất và minh bạch hóa quy trình;

- Hình thành đội ngũ tư vấn, triển khai số hóa tại địa phương, góp phần phát triển ngành dịch vụ công nghệ thông tin;

- Tạo sức lan tỏa và nhân rộng mô hình ra các cụm công nghiệp, khu chế xuất trên địa bàn thành phố.

Sự cần thiết của chính sách đồng bộ

Bên cạnh các dự án khoa học và công nghệ cụ thể, để thúc đẩy doanh nghiệp chuyển đổi số thành công, thành phố Hải Phòng cần tiếp tục xây dựng hệ thống chính sách đồng bộ, trong đó bao gồm:

- Cơ chế ưu đãi tín dụng cho doanh nghiệp đầu tư công nghệ số;

- Hỗ trợ đào tạo nhân lực số – từ lãnh đạo đến bộ phận kỹ thuật;

- Kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo địa phương – quốc gia – quốc tế;

- Phát triển hạ tầng số và dữ liệu mở dùng chung.

Ngoài ra, cần tăng cường vai trò của các tổ chức trung gian như các trung tâm hỗ trợ chuyển đổi số, trung tâm ươm tạo công nghệ, các trường đại học, viện nghiên cứu... để tạo cầu nối giữa doanh nghiệp và giải pháp công nghệ phù hợp.

Trong bối cảnh nền kinh tế đang từng bước chuyển dịch sang mô hình kinh tế số, việc hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số trong quản trị không còn là lựa chọn mà là nhu cầu thiết yếu. Thành phố Hải Phòng, với tầm nhìn chiến lược và hành động cụ thể như nhiệm vụ KH&CN nói trên, đang thể hiện sự chủ động, linh hoạt và cầu thị trong việc đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp.

Dự án này không chỉ là một nhiệm vụ mang tính thử nghiệm, mà còn là lời khẳng định rằng: Hải Phòng sẵn sàng bứt phá trên bản đồ công nghiệp số Việt Nam – bằng chính nỗ lực đổi mới sáng tạo từ doanh nghiệp và sự dẫn dắt kịp thời của chính quyền thành phố.

Nguồn: Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng