Việt Nam đang từng bước hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo với mục tiêu đưa các kết quả nghiên cứu nhanh chóng đi vào sản xuất và thương mại hóa. Trong định hướng đó, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ đồng hành cùng các đối tác Singapore xây dựng Trung tâm Nghiên cứu sản xuất tiên tiến Việt Nam (Vietnam Advanced Manufacturing Research Centre - VAMRC) tạo nền tảng kết nối giữa nghiên cứu, doanh nghiệp và sản xuất thông minh.

Thông tin được công bố tại buổi làm việc giữa Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân với đoàn công tác của Trung tâm Công nghệ và Tái sản xuất tiên tiến (ARTC) thuộc Cơ quan Khoa học, Công nghệ và Nghiên cứu Singapore (A*STAR) cùng Tập đoàn Becamex ngày 15/7.

Hình thành trung tâm nghiên cứu sản xuất tiên tiến đầu tiên tại Việt Nam

Tại buổi làm việc, ông David Low- Tổng Giám đốc A*STAR ARTC cho biết đơn vị mong muốn hợp tác với Becamex để phát triển Trung tâm Nghiên cứu sản xuất tiên tiến Việt Nam (VAMRC), dự kiến đặt tại Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP), TP. Hồ Chí Minh.

Theo ông David Low, Việt Nam và Singapore có nhiều lợi thế bổ trợ để phát triển ngành sản xuất công nghệ cao. Nếu Singapore có thế mạnh về nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ thì Việt Nam sở hữu lực lượng lao động trẻ, năng động cùng hệ thống sản xuất đang tăng trưởng nhanh.

Ông nhấn mạnh, A*STAR không chỉ nhìn ngành sản xuất trong phạm vi Singapore mà hướng tới xây dựng mạng lưới hợp tác trên quy mô toàn Đông Nam Á. Việc thành lập VAMRC sẽ góp phần tăng cường kết nối giữa hai quốc gia, đồng thời mở rộng cơ hội ứng dụng các công nghệ tiên tiến vào hoạt động sản xuất trong khu vực.

Đưa công nghệ tiên tiến vào nhà máy sản xuất

Theo đại diện A*STAR ARTC, Trung tâm sẽ tập trung chuyển giao và phát triển các công nghệ sản xuất hiện đại đang được triển khai hiệu quả tại Singapore.

Trong đó có nhiều giải pháp nổi bật như trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ sản xuất, bảo trì dự báo (Predictive Maintenance), giám sát và tối ưu hóa năng lượng, tự động hóa dây chuyền, phân tích dữ liệu thời gian thực và các nền tảng quản lý nhà máy thông minh.

Những công nghệ này sẽ được thử nghiệm, hoàn thiện và từng bước thương mại hóa thông qua hệ thống các khu công nghiệp VSIP, giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, tối ưu chi phí vận hành, giảm tiêu hao năng lượng và tăng khả năng cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Mô hình "ba nhà" kết nối nghiên cứu với doanh nghiệp

Đại diện Becamex cho biết, ngay sau khi ký kết biên bản ghi nhớ với đối tác Singapore, các bên đã bắt tay triển khai những công việc đầu tiên với mục tiêu thành lập trung tâm ngay trong năm nay.

Theo ông Nguyễn Thế Duy, Phó Chủ tịch Becamex, VAMRC không chỉ phục vụ các doanh nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh hay Hà Nội mà hướng tới cộng đồng hàng nghìn doanh nghiệp FDI cùng doanh nghiệp trong nước đang hoạt động trên khắp Việt Nam.

Điểm nổi bật của trung tâm là vận hành theo mô hình "ba nhà", kết nối chặt chẽ giữa trường đại học và viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ và các doanh nghiệp sản xuất.

Mô hình này tạo ra một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hoàn chỉnh, nơi các ý tưởng nghiên cứu được thử nghiệm, hoàn thiện và nhanh chóng chuyển thành sản phẩm phục vụ sản xuất, thay vì chỉ dừng lại trong phòng thí nghiệm.

Theo kỳ vọng của Becamex, trong vòng 10-20 năm tới, VAMRC có thể phục vụ hàng chục nghìn, thậm chí hàng trăm nghìn doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Thu hẹp "thung lũng tử thần" trong thương mại hóa công nghệ

Một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của VAMRC là giải quyết khoảng trống thường được gọi là "Thung lũng tử thần" (Valley of Death) trong quá trình phát triển công nghệ.

Đây là giai đoạn nhiều kết quả nghiên cứu có giá trị nhưng chưa thể thương mại hóa do thiếu môi trường thử nghiệm, nguồn lực đầu tư và sự kết nối với doanh nghiệp.

Ông Wong Chow Cher, Trợ lý Tổng Giám đốc A*STAR ARTC, cho biết VAMRC sẽ đóng vai trò là trung tâm thử nghiệm, đánh giá và hoàn thiện công nghệ trước khi chuyển giao cho doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn.

Thông qua mô hình này, doanh nghiệp có thể tiếp cận công nghệ mới ngay từ giai đoạn đầu, giảm đáng kể chi phí thử nghiệm, rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm và tăng khả năng thành công khi đưa ra thị trường.

Đây cũng chính là mắt xích còn thiếu trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam, nơi khoảng cách giữa nghiên cứu và sản xuất vẫn còn khá lớn.

Bộ Khoa học và Công nghệ đồng hành phát triển trung tâm

Đánh giá cao sáng kiến hợp tác giữa A*STAR và Becamex, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân khẳng định Bộ sẽ đồng hành cùng các đối tác trong suốt quá trình xây dựng và phát triển VAMRC.

Bộ trưởng đề nghị Becamex phối hợp với A*STAR sớm hoàn thiện đề án thành lập trung tâm, trong đó xác định rõ mục tiêu phát triển, lĩnh vực công nghệ ưu tiên, mô hình quản trị, nhu cầu đầu tư, cơ chế tài chính và vai trò của từng bên.

Trên cơ sở đề án này, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu các cơ chế hỗ trợ phù hợp, đồng thời huy động các chương trình khoa học và công nghệ để thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, thử nghiệm và đổi mới sáng tạo tại trung tâm.

Chú trọng đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao

Bên cạnh hạ tầng nghiên cứu và công nghệ, nguồn nhân lực được xác định là yếu tố quyết định thành công của trung tâm.

Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ phối hợp triển khai các chương trình đào tạo kỹ sư, chuyên gia và đội ngũ nghiên cứu có trình độ cao nhằm đáp ứng nhu cầu vận hành VAMRC cũng như phục vụ quá trình chuyển đổi sản xuất của doanh nghiệp.

Việc hình thành đội ngũ nhân lực chất lượng cao không chỉ giúp làm chủ các công nghệ sản xuất tiên tiến mà còn tạo nền tảng để Việt Nam từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghiệp toàn cầu.

Động lực mới cho sản xuất công nghệ cao và đổi mới sáng tạo

Theo định hướng phát triển, VAMRC sẽ là nơi hội tụ của doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp trong nước, các trường đại học và viện nghiên cứu để cùng phát triển, thử nghiệm và hoàn thiện các sản phẩm công nghệ mới.

Không chỉ đóng vai trò là trung tâm nghiên cứu, VAMRC còn được kỳ vọng trở thành nền tảng hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ tiên tiến, phát triển sản phẩm mới và nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo.

Đây sẽ là môi trường giúp rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến ứng dụng thực tiễn, thúc đẩy hình thành nhiều sản phẩm công nghệ "Make in Vietnam" có giá trị gia tăng cao, đồng thời tăng khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi số và sản xuất thông minh diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu.

Bước tiến mới trong hợp tác khoa học và công nghệ Việt Nam - Singapore

Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, VAMRC sẽ là mô hình hợp tác tiêu biểu giữa Việt Nam và Singapore trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, tiếp nối những kết quả đạt được sau chuyến thăm Singapore của Tổng Bí thư Tô Lâm.

Việc xây dựng Trung tâm Nghiên cứu sản xuất tiên tiến Việt Nam không chỉ mở ra cơ hội tiếp cận các công nghệ sản xuất hiện đại của thế giới mà còn góp phần hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, thúc đẩy thương mại hóa các kết quả nghiên cứu và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền công nghiệp Việt Nam.

Khi đi vào hoạt động, VAMRC được kỳ vọng sẽ trở thành cầu nối giữa nghiên cứu và sản xuất, giữa doanh nghiệp và các tổ chức khoa học, tạo động lực mới cho phát triển công nghiệp công nghệ cao, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị sản xuất toàn cầu.

Nguồn: Tổng hợp